In gesprek met coach Bianca Spits

Bij Dynamisch Bureau werken coaches met verschillende achtergronden, expertises en manieren van begeleiden. Coach Bianca Spits heeft daarbij een bijzondere aanvulling in haar professionele rugzak: paardencoaching. Soms verruilt zij de spreekkamer voor de paardenbak en wordt het paard onderdeel van de coachingssessie. Dat klinkt misschien spannend of ongewoon, maar volgens Bianca hoeft een coachee helemaal niets met paarden te hebben om er iets aan te kunnen hebben.

“Het gaat uiteindelijk niet om het paard. Het gaat om wat er bij jou gebeurt. Een paard reageert op wat het waarneemt en juist die reactie kan je ontzettend veel over jezelf laten zien.”

Hoe werkt dat precies? Waarom zijn paarden zulke bijzondere ‘coaches’? En wat kunnen wij mensen eigenlijk van ze leren? We gingen met Bianca in gesprek.

Eerst zien wie er achter het portret zit

Dat Bianca coach zou worden, stond bepaald niet vanaf het begin vast. Haar loopbaan begon namelijk in een heel andere wereld: de fotografie. Toch ziet ze achteraf een duidelijke rode draad.

“Als fotograaf had ik oog voor detail, maar vooral voor de mens achter het portret. Ik wilde niet alleen een mooi beeld maken. Ik wilde iemand echt zien. Daarvoor moet je contact maken en goed kijken naar wat iemand laat zien en soms juist naar wat iemand niet direct laat zien.”

Toen haar kinderen werden geboren, merkte Bianca dat het steeds lastiger werd om de flexibiliteit op te brengen die fotografieopdrachten van haar vroegen. Ze besloot een andere richting in te slaan en ging bij Postbus 51 werken als publieksvoorlichter. Ook daar verschoof haar aandacht gaandeweg steeds meer naar het begeleiden van mensen. Ze ging trainingen geven en deed coaching on the job.

“Daar is eigenlijk het eerste zaadje geplant. Ik merkte hoeveel plezier ik eruit haalde om mensen te begeleiden en ze zelf tot inzichten te laten komen.”

De echte omslag kwam toen ze zelf met een loopbaancoach aan de slag ging.

“Ik weet nog dat ik dacht: ik wil wat jij doet! Toen vielen er een heleboel dingen op hun plek.”

Bianca volgde vervolgens verschillende coachopleidingen en verdiepte zich door de jaren heen in uiteenlopende methodieken. Die brede basis gebruikt ze nog altijd. In haar werk combineert ze onder andere systemisch werken, biografisch werken en Deep Democracy en blijft ze zich verder ontwikkelen. Want leren houdt wat haar betreft nooit op.

Het paardenmeisje kwam terug.

Paarden waren ondertussen geen onbekenden voor Bianca. Als meisje was ze vaak op stal te vinden. Later verdwenen de paarden een tijd uit haar dagelijks leven, totdat ze ongeveer tien jaar geleden het rijden weer oppakte. Daar kwamen haar twee werelden samen: coaching en paarden. Ze besloot zich op te leiden tot Equine Assisted Coach

“Wat mij aanspreekt, is dat ik vanuit de coaching bij de paarden terecht ben gekomen. Je ziet ook paardencoaching die vooral vanuit de paardenwereld is ontstaan. Bij mij is de mens en zijn of haar coachvraag altijd het vertrekpunt. Mijn coachingsachtergrond vormt de basis; het paard voeg ik daar als heel bijzonder instrument aan toe.”

Een paard luistert niet naar je verhaal.

Wie gewend is aan coaching, denkt al snel aan gesprekken, vragen stellen, analyseren en reflecteren. Tijdens paardencoaching ligt dat anders. Er wordt juist minder gepraat.

“Een paard luistert niet naar het verhaal dat je vertelt. Het voelt wat er op dat moment gebeurt. Je kunt zeggen dat je heel zeker bent van jezelf en je ook zo proberen op te stellen. Maar als er vanbinnen spanning of onzekerheid zit, neemt een paard dat waar. Daar reageert het vervolgens op. En dan kun je samen onderzoeken: wat gebeurt hier nu eigenlijk met jou? Niet om daar meteen een oordeel aan te verbinden, maar om nieuwsgierig te worden.”

Waarom juist een paard?

Om te begrijpen waarom paarden zo geschikt zijn voor deze manier van coachen, helpt het volgens Bianca om iets over hun natuurlijke gedrag te weten. Een paard is een kudde- én vluchtdier. In de natuur betekent dat dat het voortdurend alert is op wat er in zijn omgeving gebeurt. Binnen een kudde is onderlinge communicatie essentieel.

“Het belang van de kudde en het belang van het individuele paard hangen met elkaar samen. Een paard moet kunnen vertrouwen op wat een ander uitstraalt. Is iets niet duidelijk of niet congruent, dan geeft dat informatie.”

Tijdens een coachingssessie komt de coachee als het ware tijdelijk binnen die kudde te staan. Het paard reageert vervolgens vanuit zijn eigen natuurlijke gedrag. Niet vanuit beleefdheid en niet omdat het sociaal wenselijk wil reageren. Een paard heeft geen verborgen agenda. En juist die directheid kan verrassend veel zichtbaar maken.

Even niet bedenken, maar ervaren.

Paardencoaching kan volgens Bianca worden ingezet binnen verschillende soorten coaching- en re-integratietrajecten. Het hoeft dus niet alleen te gaan over één specifiek probleem of één bepaalde doelgroep. Het kan bijvoorbeeld waardevol zijn wanneer iemand veel in zijn hoofd zit, moeilijk bij zijn gevoel kan komen of merkt steeds opnieuw tegen dezelfde patronen aan te lopen.

“Je hoeft niet eerst precies te begrijpen wat er speelt. Soms zit er juist zoveel denken vóór. Bij de paarden ontstaat een ervaring. Je merkt iets in je lichaam, er gebeurt iets met het paard of je voelt ineens weerstand, spanning of juist ontspanning. Dáár kunnen we vervolgens naar kijken.”

Soms gebeurt er in een uur verrassend veel.

Binnen een traject bij Dynamisch Bureau zal paardencoaching meestal niet het volledige coachingstraject vervangen. Vaak gaat het om één sessie als aanvulling op de andere gesprekken. Zo’n sessie duurt ongeveer een uur. Dat kan al behoorlijk intensief zijn. Er hoeft helemaal niet veel te gebeuren om toch veel los te maken. Soms komen er emoties. Soms ontstaat er ineens een inzicht waar iemand door gesprekken nog niet bij was gekomen. Dat komt volgens Bianca juist doordat er minder wordt gesproken en meer wordt waargenomen en gevoeld.

“Je hoeft er ook niet meteen een conclusie aan te verbinden. Wat je hebt ervaren, kan later in het traject verder worden onderzocht.”

En belangrijk: je hoeft geen ervaring met paarden te hebben. Ook wanneer iemand paarden spannend vindt, kan er volgens Bianca gekeken worden naar wat prettig en haalbaar voelt. Bij teamcoaching kan zelfs observeren vanaf de zijlijn al informatie opleveren.

Ook teams worden ineens een kudde.

Paardencoaching is niet alleen geschikt voor individuele begeleiding. Bianca zet paarden ook in bij teams en leiderschapsvraagstukken. En eigenlijk is de vergelijking met een kudde dan snel gemaakt.

“In een team heeft iedereen zijn eigen rol en tegelijkertijd maak je deel uit van een groter geheel. Dat zie je bij paarden heel duidelijk terug.”

Tijdens een teamsessie kunnen bijvoorbeeld samenwerking, onderlinge verhoudingen, leiderschap, vertrouwen en patronen binnen een groep zichtbaar worden. Het paard reageert daarbij direct op veranderingen in houding en gedrag. Juist bij leiderschap kan dat confronterend én verhelderend zijn.

“Je kunt jezelf heel overtuigend presenteren, maar een paard is niet onder de indruk van je functietitel. Als jij zelf niet gelooft in de richting die je aangeeft, kan het zomaar gebeuren dat het paard niet met je meegaat.”

Wat kunnen wij van paarden leren?

Als Bianca één rode draad ziet in wat mensen tijdens paardencoaching kunnen ontdekken, dan is het misschien wel dat we in ons dagelijks leven enorm veel vanuit ons hoofd proberen op te lossen.

“Meer in het hier en nu zijn. Meer contact maken met je lichaam. Niet alles onmiddellijk willen verklaren of rationaliseren. Daar kunnen we als mensen echt iets van paarden leren.”

Maar er is nog iets.
Paarden functioneren niet los van hun omgeving. Ze zijn onderdeel van een kudde en reageren voortdurend op het grotere geheel.

“Wij zijn geneigd heel individueel te kijken: wat wil ík, wat moet ík, hoe doe ík het? Terwijl je altijd onderdeel bent van allerlei systemen: je gezin, je werk, je team, de maatschappij. Soms helpt het enorm om niet alleen naar jezelf als individu te kijken, maar ook naar je plek in dat grotere geheel.”

En misschien mogen we daarbij af en toe ook iets minder vanuit ons ego reageren.

“Een paard hoeft niet gelijk te krijgen. Het is gewoon aanwezig en reageert op wat er op dat moment is. Dat vind ik mooi.”

Blijven leren van mensen én van paarden.

Bianca is sinds 2022 verbonden aan Dynamisch Bureau. In die jaren zag ze de organisatie groeien van een relatief kleine groep coaches naar een veel groter netwerk van professionals. Die verbondenheid met andere coaches waardeert ze. Net zoals ze het belangrijk vindt zichzelf te blijven ontwikkelen.
Bianca omschrijft haar aanpak als praktisch en oplossingsgericht, maar altijd vanuit persoonlijke aandacht. Uiteindelijk moeten inzichten ook helpen om concrete stappen te zetten en vertrouwen te krijgen in de toekomst. De paarden voegen daar iets heel eigens aan toe. Want soms ligt het antwoord niet in nóg langer nadenken of nóg beter onder woorden brengen wat er speelt. Soms helpt het om even stil te worden. Te voelen wat er gebeurt. En te kijken wat een paard je zonder één woord teruggeeft.